Нэг. Ном, гарын авлага,  Эрдэм шинжилгээний өгүүлэл ба илтгэл

Ном сурах бичиг, гарын авлага

  1.  “Сэтгэцийн эрүүл мэндийн тухай”  хууль УБ хот. 2014 он. Ub color хэвлэлийн газар.
  2. В.Баярмаа, С.Мөнхтуяа “Шинэ эхлэл” Суралцагчийн гарын авлага. УБ хот. 2014 он. 3,6 х.х. Адмонпринт хэвлэлийн газар.
  3. В.Баярмаа, С.Мөнхтуяа “Шинэ эхлэл” Сургагч багшийн гарын авлага. УБ хот. 2014 он. 3,75 х.х. Адмонпринт хэвлэлийн газар.
  4. О.Ганчулуун “Эрүүл мэндийн анхан шатны түвшин дэх сэтгэцийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ”, УБ хот. 2014 он. 11,8 х.х.
  5. Л.Эрдэнэбаяр “Хүн амд үзүүлэх наркологийн тусламж”, УБ хот. 2014. 44 х.х. Цоморлиг хэвлэл
  6. Л.Эрдэнэбаяр “Донтох эмгэгийн хамаарлыг судлах анагаах ухаан”, УБ хот. 2014 он. 50.5 х.х. Тоонотпринт ХХК
  7. Л.Эрдэнэбаяр “Монгол хүний архинд донтох зуршлыг арилгах загварчлах” УБ хот, 2014 он. 22.1 х.х. Сэлэнгэпресс ХХК
  8. Л.Насанцэнгэл, В.Баярмаа, З.Хишигсүрэн, Л.Эрдэнэбаяр “Сэтгэцийн эрүүл мэндийн албаны 85 жилийн түүхэн замнал”, УБ хот. 2014 он. 29.8 х.х. Тоонотпринт ХХК
  9. Л.Насанцэнгэл, В.Баярмаа, З.Хишигсүрэн, Л.Эрдэнэбаяр “Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй”, УБ хот, 2014 он. 10.1 х.х. Тоонотпринт ХХК

10. В.Баярмаа, З.Хишигсүрэн, Л.Насанцэнгэл, Innovation анагаах ухааны сэтгүүл, УБ, 2014 он. 8.7 х.х. Мөнхийн үсэг ХХК

 Гадаад дотоодод хэвлэгдсэн өгүүлэл, хэлэлцүүлсэн илтгэл

  1. В.Баярмаа, Л.Насанцэнгэл, Т.Мандхай, Е.Гулжанат, Б.Батзориг,Х.Сэр-Од, Н.Туяа, Д.Даваалхам, О.Чимэдсүрэн “Хүн амын дундах сэтгэл түгшилтийн тархалтын судалгаа “ Эрдмийн чуулган 56 Эмнэлзүйн салбар, УБ, 2014, х 96-96.
  2. В.Баярмаа, Л.Насанцэнгэл, Т.Мандхай, Е.Гулжанат, Б.Батзориг,Х.Сэр-Од, Н.Туяа, Д.Даваалхам, О.Чимэдсүрэн “Хүн амын дундах сэтгэл гутралын тархалтын судалгаа “ Эрдмийн чуулган 56. Эмнэлзүйн салбар, УБ, 2014, х 97-98.
  3. Л.Насанцэнгэл, В.Баярмаа,  Б.Батзориг, Н.Туяа, Д.Даваалхам, О.Чимэдсүрэн “Монгол улс дах мэдрэл сульдах эмгэгийн тархалт, эмнэлзүйн асуудалд “ Info – 2014, УБ, 2014
  4. В.Баярмаа, Л.Насанцэнгэл, Т.Мандхай, Е.Гулжанат, Б.Батзориг,Х.Сэр-Од, Н.Туяа, Д.Даваалхам, О.Чимэдсүрэн “Хүн амын дундах тайлбарлаж боломгүй биеийн зовиур шаналгааны тархалтын судалгаа “ Онош сэтгүүл № 03 (65). УБ, 2014,  х 101.
  5. Ж.Цэцэгмаа, П.Наранцэцэг, А.Мөнхтуяа, Р.Эрдэнэчимэг “СЭМҮТөвийн клиникүүдэд мөрдөгдөж буй хөдөлмөр, аюулгүй ажиллагааны журам, зааварын хэрэгжилтэнд хийсэн судалгаа” Сувилахуйн судалгаа ОПБХурал, УБ, 2014 он, х
  6. Д.Мөнгөнцэцэг, Б.Даваахүү “Хүн амд үзүүлж буй сэтгэцийн яаралтай тусламжийн асуудалд”  Сувилахуйн судалгаа, ОПБХурал, УБ, 2014 он, х
  7. М.Энхтуяа, Э.Март, Ү.Должинсүрэн “СЭМҮТөвийн 6-р клиникээр үйлчлүүлж буй үйлчлүүлэгчдийн сэтгэл ханамжийн судалгаа” Сувилахуйн судалгаа, ОПБХурал, УБ, 2014 он, х
  8. Н.Алтанзул, Т.Саранцэцэг, Д.Энхтуяа, З.Хшигсүрэн, Э.Одхүү “Хүчирхийлэлд өртсөн өсвөр насны хүүхдийн сэтгэл түгшилтийг харьцуулан судалсан нь” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 24-27
  9. Л.Баттулга, Э.Амгалан, Л.Насанцэнгэл, Т.Ганцэцэг  “2006-2013  онд хийсэн шүүхийн сэтгэцийн эмгэг судлалын магадлан шинжилгээтэй холбоотой зарим асуудал” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 84-86

10. Т.Ганцэцэг, З.Хишигсүрэн, С.Одонгэрэл, Р.Минжмаа, Ж.Нямцэцэг “Сэтгэл цочирдлын хоёр туйлт эмгэгийн оношлогоо эмчилгээний байдал” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 28-33

11. В.Баярмаа, Л.Насанцэнгэл, Б.Батзориг,  Н.Туяа, О.Чимэдсүрэн “Хүүхдийн сэтгэл хөдлөл болон зан үйлийн тулгамдсан асуудлыг SDQ асуумжийн аргаар илрүүлсэн судалгааны дүн” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 34-36

12. О.Ганчулуун, Б.Энхтайван, Д.Одончимэг “Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төвийн стационарт удаан хугацаагаар хэвтэн эмчлүүлж буй сэтгэцийн архаг эмгэгтэй эмчлүүлэгчдийн тусламж үйлчилгээний өнөөгийн байдал” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 88-91

13. Л.Насанжаргал, Л.Насанцэнгэл “Монгол улс дахь согтууруулах ундааны хэрэглээ, архинд донтох эмгэгийн тархлат” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 98-101

14. Б.Жаргал, Ж.Дэжидмаа, З.Хишигсүрэн, Н.Алтанзул, Б.Алтанзул2, Н.Эрдэнэсувд, П.Билэгсайхан, Х.Алтанчимэг, М.Нямсүрэн “Сэтгэл гутрах эмгэгтэй хүмүүсийн амны хөндийн эрүүл ахуйн байдлыг үнэлсэн нь” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 38-40

15. Л.Мөнхтуяа, З.Хишигсүрэн, Г.Нарантуяа “Нейролептик хам шинжийн Эмнэлзүйн тохиолдол” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 134-138

16. Л.Мөнхтуяа, О.Ганчулуун, З.Хишигсүрэн “Эмнэлгийн чанартай албадан эмчилгээнд эмчлүүлэгчдийн нийгэмд аюултай үйлдлийн хэлбэрүүд” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 60-63

17. Ж.Нямцэцэг, Т.Ганцэцэг, Б.Туяа, Б.Энхтайван, Г.Уянга, Д.Цогзолмаа “Асрамжийн газарт хүмүүжиж буй хүүхдүүдийн бие хүний зарим үзүүлэлтийг судалсан нь” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 46-49

18. Д.Одончимэг, З.Хишигсүрэн, Д.Хонгорзул, Э.Мөнх, Б.Баярмаа, Б.Энхтайван, О.Баатаржав, З.Цэндсүрэн, Э.Сэлэнгэ“Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төвийн ажилчдын дунд ажлаас халшрах хамшинжийг Maslach-ийн асуумжийн аргаар тодорхойлсон нь” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 20-23

19. Д.Одончимэг, Д.Оюунсүрэн, З.Хишигсүрэн, Ж.Нямцэцэг, Р.Эрдэнэчимэг, Ш.Сугармаа, К.Елена “Хүйсээ ижилсүүлэх эмгэгийн эмнэлзүйн тохиолдол” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 131-133

20. Ц.Орхонсэлэнгэ,  З.Хишигсүрэн, Т.Саранцэцэг “Эпилепсийн их уналт бүхий үйлчлүүлэгчийн эмийн эмчилгээний дэглэм баримтлах байдлыг Морскийн сорилоор үнэлсэн дүн” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 56-59

21. Н.Оюунчимэг, Е.Гүлжанат, Л.Насанцэнгэл, A.Jablensky, Gregory W. Price“Монгол дахь шизофренийн эндофенотипийн судалгааны үр дүн” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 64-67

22. П.Энх-Учрал, Т.Ганцэцэг, З.Хишигсүрэн, Л.Жавхлан, Ц.Уянга “Ахлах ангийн сурагчдын дундах сэтгэл гутрал болон түрэмгий төрх үйлийн илрэлийн хамаарлыг судалсан дүнгээс” Innovation сэтгүүл, УБ, 2014 он, х 50-54

23. Г.Гантулга, З.Хишигсүрэн,  С.Одонгэрэл, Г.Бэрцэцэг “Архины хамааралтай хүмүүсийн авир араншин, сэтгэл түгшилтийн түвшинг харьцуулсан судалгаа” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 128-133

24. Д.Мөнгөнцэцэг, Т.Отгонтуяа, Г.Ням-Од, У.Мөнхцэцэг, Б.Даваахүү “Үйлчлүүлэгчдийн сэтгэл ханамжийг судлах нь” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 12-25

25. Г.Доржханд “Сэтгэцийн амбулаторид сэтгэц наркологийн хувийн эмнэлэгт эмчлүүлэгчдийн архины солиорлын эмнэлзүй ба эмчилгээний үр дүн” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 126-128

26. Б.Жаргал, Б.Туяа, Н.Эрдэнэтуул, З.Хишигсүрэн “Биежих эмгэгийн үед илрэх эмнэлзүйн шинжүүдийг таньж мэдэх нь” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 26-29

27. Б.Мөнхзаяа, Д.Нанжид “Стрессийн түвшин, түүнд нөлөөлөх  зарим хүчин зүйлс” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 39-41

28. С. Мөнхтуяа, К.Елена “Улаанбаатар хот болон хөдөөгийн охидын тамхины хэрэглээний тархалтын өнөөгийн байдал” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 42-48

29. Л.Насанцэнгэл, В.Баярмаа, Т.Мандхай, Е.Гулжанат, Б.Батзориг, Х.Сэр-Од, Н.Туяа, Д.Даваалхам, О.Чимэдсүрэн “Хүн амын дундах архаг ядаргааны тархалтын судалгаа” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 50

30. Л.Насанцэнгэл, В.Баярмаа, Т.Мандхай, Е.Гулжанат, Б.Батзориг, Х.Сэр-Од, Н.Туяа, Д.Даваалхам, О.Чимэдсүрэн “Хүн амын дундах тайлбарлаж боломгүй биеийн зовиур шаналгааны тархлатын судалгаа” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 51

31. С.Одонгэрэл, Т.Ганцэцэг, П.Энх-Учрал, З.Хишигсүрэн “Архины шалтгаант солиорлын үед илэрсэн шартах хамшинжийн эмнэлзүйн шинжүүдийг судалсан байдал” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 52-59

32. Б.Оюунчимэг, П.Энхчимэг, А.Гантуяа “СЭМҮТөвийн ажилчдын дунд таргалалт болон артерийн даралтын хамаарлыг судалсан байдал” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 61-63

33. Н.Оюунчимэг, Ш.Сугармаа “Сэтгэцийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний чанарын зарим үзүүлэлтэд хийсэн судалгаа” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 63-68

34. Г.Уянга, Т.Ганцэцэг “Насанд хүрэгчдийн оюуны коэффицент /IQ/ тогтоох Векслерийн сэтгэц хэмжилтийн мэдлэг шалгах сорил болох 25 асуулт бүхий сорилын асуултнуудад үнэлгээ өгөх судалгаа” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 133-142

35. Д.Энхтуяа, А.Лхамжаргал “Асрамжийн үйлчилгээний байгууллагад амьдарч буй хүүхдүүдийн сэтгэцийн эрүүл мэнд, гэр бүлийн бүтцийг судалсан тухай” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 97-100

36. Д.Энхтуяа, А.Лхамжаргал, Н.Эрдэнэтуул “Аутизмтай хүүхдүүдэд хийсэн эмнэлзүйн судалгаа” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 100-103

37. П.Энхчимэг “Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төвд IQ тогтоох шинжилгээ хийлгэсэн хүмүүсийн байдалд хийсэн судалгаа” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 103-106

38. Л.Эрдэнэбаяр, К.Елена “Этнокультуральные аспекты употребления
алкогольных напитков” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 117-122

39. Н.Эрдэнэтуул, Н.Амарзаяа, Д.Хонгорзул, Б.Сайнзаяа “Архи болон тамхинд донтох эмгэгийн үеийн чихний зүү эмчилгээний урьдчилсан үр дүн” Сэтгэцийн эрүүл мэндийн алба – 85, Эрдэм шинжилгээний бүтээлийн хураангуй, УБ, 2014 он, х 123-126

 

Гадаад хэвлүүлсэн өгүүлэл, илтгэл

 

  1. V.Bayarmaa, L.Nasantsengel, T.Mandhаi, E.Guljanat, B.BatzorigKh.Ser-Od.N.Tuya, D.Davaalkham, O.Chimedsuren. “Research on the prevalence of unexplained somatic complaints among population“ The 9thJapan Asean conference on Men’s health and aging, Ulaanbaatar, 2014, p 20
  2. V.Bayarmaa,  L.Nasantsengel,  B.Batzorig,  O.Chimedsuren,  N.Tuya  “Using the strengths and difficulties questionnaire (SDQ) to screen for children between 11-17 years old in a community sample” The 16th Pacific Rim College of Psychiatric Scientific Meeting, Vancouver, Canada 2014, p

 

Хоёр. Хэрэгжиж буй төсөлт ажлууд

2.1      2014 онд ҮРГЭЛЖИЛЖ байгаа суурь судалгааны сэдэвт ажил

Сэдэв: Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төв(СЭМҮТ)

Баруун Австралийн Их Сургууль (UWA) – ийн Мэдрэл сэтгэц клиник судалгааны төв (CCRN)– тэй хамтарсан “ШИЗОФРЕНИЙН ГЕНИЙН СУДАЛГАА”

Хугацаа: 2011-2014

Удирдагч: АУ-ны доктор, дэд профессор Л.Насанцэнгэл.

Гүйцэтгэгч: 6

Судалгааны зорилго:

Шизофренийн эмгэгийн электрофизиологийн, хувь хүний зан үйлийн болон шинж тэмдэггүй үеийн онцлог шинжүүдийг судалж, шизофренийн тогтвортой болон хувьсамтгай шинж тэмдгүүдийг хянах, уг өвчин үүсэхэд нөлөөлөх генүүдийг тодорхойлоход чиглэгдэнэ.

Судалгааны зорилт:

  1. Тархи мэдээллийг хэрхэн боловсруулж буйг шинжлэх
  2. Тодорхойлж болохуйц зан чанарын онцлог шинжтэй холбоотой хүний ген дэх бүс газрыг тогтоох
  3. Энэхүү бүс газрын ген болон зохицуулах генийн бүсийг дэс дараалалд оруулах

СУДАЛГААНЫ АРГА, АРГАЧЛАЛ:

  1. 1.    Солиорлын эмгэгийг ӨОУ-ын 10-р ангилалын дагуу оношлох (30-45 минут)
  2. 2.    Тархины үйл ажиллагааг шинжлэх

Уг шинжилгээний ЭЭГ-ийн аппарат болон шаардагдах бусад багаж төхөөрөмжийг Баруун Австралиас авчирч СЭМҮТ – д хийнэ.

  1. 3.    ДНХ-ын шинжилгээнд зориулж цус авах (20 мин)-(=15 мл)

Уг шинжилгээг СЭМҮТ-д хийнэ.

  1. 4.    Цусанд ДНХ ялгах шинжилгээ хийх– Уг шинжилгээг ЭМШУИС- ийн Молекул биологи – Удамзүйн тэнхмийн лабораторид хийнэ.
  2. 5.    Генетикийн шинжилгээ хийх – Ялгасан ДНХ-ийн шинжилгээг Баруун Австралийн Мэдрэл сэтгэц клиник судалгааны төв (CCRN) –ийн Молекул генетикийн төвд хийнэ.

Судалгааны ажлын явц:

  1. Судалгааны арга, аргачлалыг Т.Шагдарсүрэнгийн нэрэмжит Анагаах ухааны хүрээлэнгийн эрдмийн зөвлөлийн хурлаар 2012 оны 05 дугаар сарын 29 өдөр хэлэлцүүлэн батлуулсан.
  2. ЭМЯ –ны Биоанагаахын Ёс зүйн хорооны 2012 оны 12 дугаар сарын 24 өдрийн №03 тоот тогтоолоор  судалгааг явуулах ёс зүйн зөвшөөрөл авсан.
  3. Судалгаанд хамрагдах шалгуурын дагуу судалгаанд оролцох зөвшөөрлийг сэтгэцийн эмгэгтэй хүмүүсээс өөрсдөөс нь, асран хамгаалагчаас нь авсан.
  4. 4.  СЭМҮТ-ийн идэвхтэй хяналтад байгаа 30 шизофрени болон шизоаффектив эмгэгтэй хүмүүсээс Солиорлын эмгэгийг  илрүүлэх “Солиорлын оношлогооны асуумж ярилцлага СОАЯ-ОЗ” авч үнэлгээг Мэдрэл сэтгэц клиник судалгааны төв рүү явуулсан.

 Энэ нь Олон Улсын Өвний 10-р ангиллын шаардлагад нийцсэн онош тавихад ашиглагдаж болдог асуумж ярилцлага. Эдгээр нь оношлогооны шалгууртай тохирсон.

  1. 5.  Элекртрофизиологийн буюу эндофенотипийн шинжилгээ -(2 цаг)

2013             08 сарын 19 – 26 хооронд шинжилгээний ЭЭГ-ийн аппарат болон шаардагдах бусад багаж төхөөрөмжийг Баруун Австралиас авчирч СЭМҮТ – д хийсэн. Уг шинжилгээнд эмгэгтэй 30 эрүүл 20 хүнийг хамруулсан.

Эндофенотипийн судалгааны үр дүн:

Хоёр когортын эндофенотипийн байдал тохирохуйц байсан. Когорт тус бүрийн хяналтын бүлэг нь өвчтөний бүлгээс илүү сайн үнэлгээтэй байсан. СЭМҮТ болон БАГБШС-ын хоёр когортыг харьцуулан судлахад фенотипийн мэдэгдэхүйц их ялгаа байхгүй байна.

Эндофенотипийн шинж чанар нь пробанд болон хяналтын бүлэгт нийцэлтэй байлаа.

Энэхүү дүгнэлтээс үзэхэд дараа дараагийн судалгаа хийхэд генетикийн болон электрофизиологийн мэдээлэл цуглуулж анализ хийж болно. Гэхдээ зарим хэмжигдэхүүнүүдийг стандартжуулах хэрэгтэй. Судалгаагаар хоёр популяци нь өөр гэдгийг гаргасан.

Оношлогооны зохицол болон эндофенотипийн шинжийг харж байхад Монгол улсад генетикийн судалгаа хийж болно гэдгийг батална.

Энэхүү когортоос ДНХ-г нь авч, анализ хийх үйл явц үргэлжлэн явагдаж байгаа ба бага хүрээнд явагдсан ч гэсэн анхан шатны гарсан дүгнэлтийг Австралийн когортынхтой харьцуулж болно.

Гэвч эндофенотипийн анхан шатны их зөрүүтэй дүн нь генетикийн анализийг нэгтгэхэд саад учруулж байна. Иймээс энэхүү зөрүүнүүд техникийн, клиникийн аль эсвэл генетикийн хүчин зүйлээс болж байна уу гэдгийг мөн эдгээрийг засаж болох эсэхийг мэдэх хэрэгтэй байгаа.

 

 

5.Солиорлыг оношлох асуумж ярилцлагын үр дүн:

Энэ нь Олон Улсын Өвний 10-р ангиллын шаардлагад нийцсэн онош тавихад ашиглагдаж болдог асуумж ярилцлага. Эдгээр нь оношлогооны шалгууртай тохирсон.

  1. 6.  Электрофизиологийн буюу эндофенотипийн шинжилгээ -(2 цаг)

2013 оны 08 сарын 19 – 26 хооронд шинжилгээний ЭЭГ-ийн аппарат болон шаардагдах бусад багаж төхөөрөмжийг Баруун Австралиас авчирч СЭМҮТ – д хийсэн. Уг шинжилгээнд эмгэгтэй 30 эрүүл 20 хүнийг хамруулсан.

Эндофенотипийн судалгааны үр дүн:

Хоёр когортын эндофенотипийн байдал тохирохуйц байсан. Когорт тус бүрийн хяналтын бүлэг нь өвчтөний бүлгээс илүү сайн үнэлгээтэй байсан. СЭМҮТ болон БАГБШС-ын хоёр когортыг харьцуулан судлахад фенотипийн мэдэгдэхүйц их ялгаа байхгүй байна.

Эндофенотипийн шинж чанар нь пробанд болон хяналтын бүлэгт нийцэлтэй байлаа.

Энэхүү дүгнэлтээс үзэхэд дараа дараагийн судалгаа хийхэд генетикийн болон электрофизиологийн мэдээлэл цуглуулж анализ хийж болно. Гэхдээ зарим хэмжигдэхүүнүүдийг стандартжуулах хэрэгтэй. Судалгаагаар хоёр популяци нь өөр гэдгийг гаргасан.

Оношлогооны зохицол болон эндофенотипийн шинжийг харж байхад Монгол улсад генетикийн судалгаа хийж болно гэдгийг батална.

Энэхүү когортоос ДНХ-г нь авч, анализ хийх үйл явц үргэлжлэн явагдаж байгаа ба бага хүрээнд явагдсан ч гэсэн анхан шатны гарсан дүгнэлтийг Австралийн когортынхтой харьцуулж болно.

 

2.2   Төсөлт ажил

Сэдэв: Монгол улсад зонхилон тохиолдох сэтгэцийн эмгэгийн тархалт ”  -ын судалгаа

Удирдагч нь:  АУ-ны доктор, дэд профессор Л.Насанцэнгэл ахлагчтай судалгааны баг

Хугацаа:  2012-2014

Судалгааны ажлын зорилго нь: 1992 оноос хойш сэтгэцийн эмгэгийн тархалтын судалгаа огт  хийгдээгүй бөгөөд энэхүү судалгааны гол зорилго нь  Монгол улсын хүн амд зонхилон тохиолдож буй сэтгэц, зан үйлийн эмгэгийн тархалт, эрсдэлт хүчин зүйлсийг  тогтооход оршино.

2014 оны гүйцэтгэл : Нийт 12000 том хүн, 3500 хүүхдээс цуглуулсан мэдээллийг SPSS 17 программд шивж оруулан, боловсруулалт хийгдсэн. Насанд хүрэгчдэд зонхилон тохиолдох нийт 6 эмгэгийн / сэтгэл түгших эмгэг, сэтгэл гутрах эмгэг, нойрны эмгэг, архаг ядаргаа, тайлбарлаж боломжгүй биеийн зовиур шаналгаа, архинд донтох эмгэг / тархалтын судалгааны тайлан бичиж дууссан.

Санхүүжилт: Эрүүл  мэндийг  дэмжих сан

2.3  Төсөлт ажил

Сэдэв: “Архины бодлогын олон улсын хамтарсан судалгаа –г Шинэ Зеланд улсын  Massay их сургуультай  хамтран 2012-2014 онд хийж   байна.

 

Гүйцэтгэгч нь:  АУ-ны доктор, дэд профессор Л.Насанцэнгэл, П. Энхтуяа ахлагчтай судалгааны баг

Хугацаа:  2012-2014

2014 оны гүйцэтгэл : Судалгааны ажлын арга, аргачлалыг боловсруулан New Zeland  Massay их сургуулийн профессор, судлаачидтай хамтран ажиллаж байна. Одоогоор 2000 хүнээс судалгааны мэдээллээ  цуглуулж дуусаад боловсруулт хийгдэн, тайлан бичиж дууссан.

Санхүүжилт: ДЭМБ, Эрүүл мэндийг дэмжих сан

2.4 Төсөлт ажил

Сэдэв:  “ Монголын хүн ам дах цус ойртолт ба оюуны хомсдолын  хамхолбоо “  Үндэсний Аюулгүй Байдлын Зөвлөлийн Ажлын Албаны захиалгаар

Судалгааны баг

Удирдагч нь:   Хүн Судлалын Үндэсний Төв, Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний төв ШУ-ны доктор профессор Ж.Батсуурь,  АУ-ны доктор, дэд профессор Л.Насанцэнгэл.

Гүйцэтгэгчийн тоо: 3

Б.Энхмаа, Т.Мандхай, Е.Гүлжанат

Судалгааны ажлын зорилго

Судалгааны ажлын зорилго нь 2013-2015 Монгол Улсын бүх аймаг, сумдын хүн ам дахь оюуны хомсдолын өнөөгийн түвшинг насны бүлэг, өвчний олон улсын ангиллаар тогтоох, оюуны хомсдол үүсгэхэд ямар нөлөө үзүүлж байгааг судлан тогтоох, оюуны хомсдолтой хүмүүсийн бүртгэл, мэдээллийн санг бий болгох, төрөөс бодлогоор хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаа, арга хэмжээний шинжлэх ухааны үндсийг тогтооход оршино.

Улсын хэмжээнд  оюуны хомсдолын түвшний газарзүйн атлас, цус ойртолт ба оюуны хомсдолын хамхолбоог илэрхийлсэн газарзүйн зураглал, мэдээлэлийн электрон санг бий болгох, төрөөс бодлогоор хэрэгжүүлэх арга хэмжээний зөвлөмж  гаргахад  оршино.

2014 оны гүйцэтгэл: Одоогоор 20 аймгаас 11000 орчим карт хүлээж авч, Microsoft excel программд шивж оруулаад байна.

Санжүүлэлт:  Шинжлэх Ухааны Технологийн Сан

 

Тайлан бичсэн:  Т.Мандхай Эрдэм шинжилгээний ажилтан

Тайлан хянасан: В.Баярмаа НЭМЭШСГХ дэд захирал

Comments are closed.